İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, babasının ve üst düzey askeri kadronun öldürüldüğü saldırıdan bu yana kamuoyundan tamamen uzak bir yaşam sürse de, ABD istihbaratına göre ülkenin savaş stratejisinde kilit bir rol oynamaya devam ediyor.
Vücudunda ağır yanıklar ve şarapnel yaraları bulunduğu belirtilen Hamaney’in, teknolojik cihaz kullanmayı reddettiği ve talimatlarını yalnızca kuryeler ya da yüz yüze görüştüğü kısıtlı bir çevre aracılığıyla ilettiği bildiriliyor.
Bu izolasyon hali, İran yönetiminde gerçek otoritenin kimde olduğuna dair belirsizlikleri artırırken, ABD’li analistler bazı rejim yetkililerinin Hamaney’in adını kullanarak kendi ajandalarını dayatıyor olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Trump yönetimi bir ayı aşkın süredir devam eden ateşkes sürecinde diplomatik bir çözüm arayışını sürdürürken, ABD’li yetkililer İran’ın askeri kapasitesinin önemli ölçüde zayıfladığını ancak tamamen yok edilemediğini ifade ediyor.
İstihbarat raporları, İran’ın füze rampalarının büyük bir kısmını koruduğunu ve mevcut ekonomik abluka altında yaklaşık dört ay daha direnç gösterebileceğini öngörüyor. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, ABD’nin askeri ve ekonomik baskılarla masada elinin güçlendiğini savunurken, İran tarafındaki parçalanmış yapının ortak bir müzakere önerisi sunulmasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
Tahran’da ise protokol yetkilileri Hamaney’in sağlık durumunun iyiye gittiğini ve doğru zaman geldiğinde halka hitap edeceğini belirterek spekülasyonları dindirmeye çalışıyor. Ancak sahada, günlük operasyonların Devrim Muhafızları ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından yürütüldüğü görülüyor.
Kalibaf, hem askeri hem de diplomatik kanatla kurabildiği temaslar sayesinde müzakere sürecinin en güçlü figürü olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, sistemin Mojtaba Hamaney’i “görünmez bir kalkan” olarak kullandığını, alınan zorlu kararları onun onayına dayandırarak iç eleştirilerden korunmaya çalıştıklarını değerlendiriyor.
